Concentratie zorg vraagt regie
De ziekenhuiszorg concentreert zich in diverse regio's in Nederland al steeds meer in gespecialiseerde ziekenhuizen. De gevolgen van verdere concentratie, specialisatie en samenwerking zijn nog onbekend. De Regieraad Kwaliteit van Zorg heeft de gevolgen voor concentratie van IC-ziekenhuiszorg laten onderzoeken. De raad meent dat door een sterke regie de noodzakelijke herindeling versneld kan worden en de nadelen voor de patiëntenzorg beperkt kunnen blijven.
Concentratie in kernziekenhuizen
Het zorgveld wil de kwaliteit van zorg verbeteren door de medisch specialistische zorg te concentreren in zogenaamde kernziekenhuizen. De discussie hierover is het afgelopen jaar in een stroomversnelling geraakt. Dit onder meer naar aanleiding van de discussie over het minimum aantal heelkundige ingrepen dat een ziekenhuis moet uitvoeren om de ingreep te mogen verrichten, de zogenaamde volumenormen. De verwachting is dat de zorg zich steeds meer zal concentreren door het aanscherpen van de volumenormen, met name rond complexe, acute en electieve zorg.
Regie op de herverdeling
De Regieraad Kwaliteit van Zorg heeft de taak goede zorg te stimuleren. Daar waar deze lacunes bevat, draagt de raad na overleg met het veld oplossingen aan waarmee de partijen in de zorg verdere stappen kunnen zetten. Pieter Vierhout, voorzitter van de regieraad Kwaliteit van Zorg: ‘Herindeling van de ziekenhuiszorg kost veel tijd en leidt tot onrust. Een sterke regie op de noodzakelijke herverdeling versoepelt en versnelt dit proces. Hierdoor blijven de nadelen voor de patiëntenzorg zoveel mogelijk beperkt.’
Herverdeling op basis van behoefte aan IC-zorg
De Regieraad heeft de gevolgen laten schetsen van verdere concentratie, specialisatie en samenwerking op basis van de regionale behoefte aan IC-zorg. Het onderzoek door Kiwa Prismant en het CBO is een aanzet tot het in kaart brengen van de gevolgen van het onderbrengen van hoog-complexe zorg in zogenaamde kernziekenhuizen en planbare zorg in kleinere ziekenhuizen (satellietziekenhuizen) daaromheen. Een volgende stap is nagaan hoe andere belangrijke ziekenhuisfuncties zich hiertoe verhouden, zoals opvang van patiënten met ernstige acute problemen.
Betere benutting IC-capaciteit
Momenteel heeft bijna ieder Nederlands ziekenhuis een IC. De grootte van deze IC’s wisselt sterk, evenals het aantal intensivisten en verpleegkundigen per bed. Veel ziekenhuizen hebben een relatief lage bedbezetting. Deze bevindingen suggereren dat bij herverdeling van de ziekenhuiszorg een betere benutting van IC-capaciteit plaatsvindt. Het rapport schetst een scenario waarbij volwaardige IC-zorg wordt geconcentreerd in 51 kernziekenhuizen. Zo’n herverdeling heeft wel gevolgen voor de bereikbaarheid. Een op de acht patiënten moet meer dan een half uur reizen en een op de veertig meer dan drie kwartier.