22 oktober 2026
Meer universeel bouwen noodzakelijk
'Universal design/inclusief ontwerpen': Bij toegankelijk bouwen gaat het allemaal om het ontwerpen van woningen die zorgen voor maximale toegankelijkheid en gebruiksgemak voor iedereen, ongeacht je leeftijd of hoe je lichaam eruitziet. Het heeft altijd onze - én die van onze voorgangers - aandacht gehad. En dat is nog steeds hard nodig.
Passende huisvesting
Want de wooncrisis treft velen en deze gaat niet alleen om meer betaalbare woningen, maar ook om passende huisvesting. Deze staat onder druk, omdat tegenwoordig veelal minder grote woningen worden gebouwd. Dit drukt voor ontwikkelaars van een bouwproject de kosten. Maar marktwerking en gewoonten van bouwpartijen staan de internationale verplichtingen in de weg.
Juist daarover ging het op 6 oktober jl. tijdens de bijeenkomst ‘Architectuur is er nog niet voor iedereen’ in Pakhuis De Zwijger. Architecten, ontwikkelaars, ambtenaren en raadsleden spraken over hoe wonen echt toegankelijk kan worden gemaakt. Some Architects presenteerden de studie 'Het Onbeperkte Wonen' over inclusief en toegankelijk ontwerpen van woningen, zonder verlies van ruimtelijke kwaliteit.
Architect Ed Bijman presenteerde de uitkomsten van zijn onderzoek naar 'De kosten en baten van toegankelijke woningbouw volgens NEN 9120'. Hieruit is gebleken dat de werkelijke kosten van het toegankelijker maken van woningen maximaal 3% meer kost en in sommige gevallen van slim plattegrondontwerp zelfs een besparing op kan leveren.
Uitgangspunt voor woningbouw
Toegankelijk en inclusief wonen zou geen uitzondering moeten zijn, maar het uitgangspunt van woningbouw. De hernieuwde norm voor toegankelijkheid van gebouwen - de NEN 9120 - beschrijft welke ruimtelijke en functionele eisen nodig zijn om woningen bruikbaar te maken voor mensen met verschillende lichamen en ondersteuningsbehoeften: van rollatorgebruikers tot mensen die afhankelijk zijn van een (elektrische) rolstoel.
Bouwers vinden deze NEN te ingewikkeld en in de verschillende fases van het bouwproces kan er nog veel misgaan als het gaat om toegankelijkheid. Met gebruik van de Leidraad Toegankelijk Bouwen - die wij samen met koepelorganisatie Ieder(In) hebben ontwikkeld - kan met inzet van ervaringsdeskundigen in elke fase - van initiatief, ontwerp, vergunningverlening, bouw en beheer - gecontroleerd worden of toegankelijkheid en universeel ontwerp daadwerkelijk worden meegenomen.